Aşk mı, Güç Mücadelesi mi? The Diplomat ve İlişkilerin Diplomasisi
Bazı diziler vardır, herkes
çoktan izlemiş, hakkında konuşmuş, hatta yeni sezonunu beklemeye başlamıştır;
siz ise henüz ilk bölümünü bile açmamışsınızdır. The Diplomat benim için
tam olarak böyle bir diziydi. Biraz geç tanıştık ama arayı hızla kapattık. (Geç
kalmak zaten huydur bende.) Öyle ki üç sezonu deyim yerindeyse açlar gibi, bir
çırpıda bitirdim. Dördüncü sezonun geleceğini öğrendiğimde ise bir
heyecanlandım.
Şimdi dördüncü sezon da
başlamışken, henüz yeni bölümlere dalmadan önce, ilk üç sezondur aklımı
kurcalayan bir şeyler yazmak istedim. Üstelik dünya siyasetinden, diplomatik
krizlerden ya da devletler arasındaki güç mücadelelerinden değil; bütün
bunların ortasında kendi evliliklerini yönetmekte bir hayli zorlanan Kate ve
Hal Wyler'dan.
Çünkü The Diplomat
izlerken kendimi bazen bu ikilinin ilişkisini düşünürken buldum.
Diplomasinin temelinde müzakere
vardır. Taraflar birbirlerinin çıkarlarını gözetir, kırmızı çizgilerini
belirler, gerektiğinde taviz verir. Bazen de masadan kalkmakla tehdit eder.
Peki aynı masanın iki tarafında oturanlar birbirine âşıksa ne olur? Üstelik
birbirlerinin bütün hamlelerini ezbere biliyorlarsa?
Dünyanın en karmaşık siyasi
meselelerini çözmeye çalışan iki insanın, kendi ilişkilerinde bu kadar
çuvallayabilmesi başlı başına bir ironi. Ama galiba beni asıl düşündüren,
birbirlerini bu kadar iyi tanıyan, birbirlerinin zekâsına hayran olan,
gerektiğinde dünyaya karşı aynı safta durabilen iki insanın nasıl olup da
birbirlerinin hayatını bu kadar zorlaştırabildiği.
Üstelik bunu yaparken
birbirlerini sevmekten de vazgeçmiyorlar.
Sanırım Kate ve Hal'i izlemeyi bu
kadar sevmemin ve bir o kadar da izlerken yorulmamın nedeni, ikisinden birini
bütünüyle haklı bulamamam. Bir sahnede Kate'e hak veriyorum, birkaç dakika
sonra Hal'in söylediklerinde doğruluk payı buluyorum. Tam Hal'e sinirlenmişken
öyle bir şey yapıyor ki onu anlayabiliyorum. Kate'in bağımsızlık mücadelesini
desteklerken onun da karşısındakini yönlendirmekten pek geri kalmadığını
görüyorum.
Kısacası ikisi de birbirinden
beter. Belki de birbirleri için bu kadar doğru insanlar olmalarının nedeni tam
olarak budur. :)
Sevmek başka, yönetmek başka
Hal Wyler'ın Kate'i sevdiğinden
pek şüphem yok. Üstelik onun zekâsına ve yeteneklerine duyduğu hayranlık da son
derece gerçek. Kate'in neler başarabileceğini biliyor. Onun kendisini
küçümsediği ya da geri planda tutmayı tercih ettiği anlarda bile kapasitesini
görebiliyor.
İnsanın hayatında böyle birinin
olması ne güzel, değil mi? Size inanan, yeteneklerinizi gören, hatta bazen
sizin bile cesaret edemediğiniz şeyleri başarabileceğinizi söyleyen biri.
Tabii o kişi Hal Wyler değilse…
Çünkü Hal'in küçük bir sorunu
var: Kate'in hayatında olup biten hemen her şeye müdahale etmeden duramıyor.
İşin ilginç tarafı, çoğu zaman ne
yaptığını gayet iyi biliyor. Hangi insanla konuşması gerektiğini, kimin hangi
karardan etkileneceğini, hangi hamlenin nasıl sonuçlanacağını hesaplayabiliyor.
Hatta çoğu zaman haklı da çıkıyor. Fakat bir konuda haklı olmanın, o konuya
müdahale etme hakkını verdiğine inanıyor sanki.
Kate'e yardım etmek istiyor ama yardım etmekle onun yerine karar vermek arasındaki çizgiyi sık sık aşıyor. Üstelik bunu öyle bir özgüvenle yapıyor ki insan bir an için gerçekten Kate'ten daha iyi bildiğine ikna olabiliyor.
Burada kendime sormadan
edemediğim bir soru var: Sevdiğimiz birinin hayatını kolaylaştırmak isterken ne
zaman onun hayatını yönetmeye başlıyoruz?
Dahası, karşımızdaki insanın
potansiyelini herkesten iyi görmek, o potansiyelin nasıl kullanılacağına karar
verme hakkını da bize veriyor mu?
Bence vermiyor. Ama Hal'e bunu
anlatmak pek kolay görünmüyor.
Peki Kate çok mu masum?
Kate'i yalnızca kontrol edilmeye
çalışılan, özgürlüğü için mücadele eden bir kadın olarak görmek pek doğru
gelmiyor bana. Çünkü kendisi de en az Hal kadar manipülatif olabiliyor.
O da insanları yönlendirmeyi
biliyor. Gerektiğinde konuşmayı istediği yere çekiyor, bazı şeyleri söylememeyi
tercih ediyor, karşısındakinin zaaflarını kendi lehine kullanabiliyor. Hal'le
arasındaki fark, bunları yapıp yapmaması değil; ne zaman, neden ve kime karşı
yaptığı.
Belki de bu yüzden aralarındaki
tartışmalar bana iki insanın birbirini anlamaya çalışmasından çok, iki satranç
oyuncusunun karşısındakinin hamlesini beklemesini hatırlatıyor.
Üstelik ikisi de oyunu çok iyi
biliyor.
Kate'in Hal'e duyduğu öfkenin
altında yalnızca onun müdahaleleri yok bence. Hal'in çoğu zaman haklı çıkması
da Kate'i ayrıca sinirlendiriyor olabilir.
Düşünsenize, birinin hayatınıza
karışmasından nefret ediyorsunuz ama o insanın fikrine herkesten fazla değer
veriyorsunuz. Kendi kararlarınızı almak istiyorsunuz ama ne düşündüğünü en çok
merak ettiğiniz kişi yine o.
İnsanın kendi kendine bile itiraf
etmek istemeyeceği türden bir çelişki.
İşte bu nedenle Kate'in Hal'den
bağımsızlaşma çabasını yalnızca bir güç mücadelesi olarak görmüyorum. Bir
yandan kendi kararlarının sahibi olmak isterken diğer yandan yıllardır
hayatının parçası olan, düşüncelerine güvendiği, zekâsına hayran olduğu bir insanla
arasındaki dengeyi yeniden kurmaya çalışıyor.
Ve sanırım Hal'in de öğrenmesi
gereken tam olarak bu: Birinin hayatında önemli bir yere sahip olmak, o hayatın
merkezinde her zaman sizin bulunmanız gerektiği anlamına gelmiyor.
Seni çok iyi tanıyorum, o yüzden sana güvenmiyorum
Kate ve Hal'in ilişkisini tek bir
cümleyle anlatmam gerekse sanırım bunu seçerdim.
Normal şartlarda birbirimizi
tanıdıkça daha fazla güvenmemiz beklenir. Çünkü karşımızdaki insanın huylarını,
korkularını, alışkanlıklarını öğreniriz. Zamanla onun yanında daha rahat, daha
güvende hissederiz.
Kate ile Hal'de ise işler biraz
tersine dönüyor.
Birbirlerini o kadar iyi
tanıyorlar ki karşı tarafın neler yapabileceğini de biliyorlar. Hal, Kate'in
hangi durumda nasıl tepki vereceğini tahmin edebiliyor. Kate ise Hal'in bir
şeylerin peşinde olduğunu neredeyse sezgisel olarak anlayabiliyor.
Bir bakıma ikisinin de
birbirinden saklanabileceği pek fazla yer kalmamış.
Kulağa romantik geliyor olabilir
ama bence son derece yorucu ve itiraf etmeliyim ki bazen de sıkıcı…
Karşınızdaki insanın her
cümlesinin arkasında başka bir niyet aradığınızı düşünün. Size bir şey
söylediğinde yalnızca ne söylediğine değil, neden şimdi söylediğine de kafa
yoruyorsunuz. Bir iyilik yaptığında acaba bunun arkasında başka bir plan mı var
diye düşünüyorsunuz.
Bir süre sonra insan, sevdiği
kişiyle konuşmak yerine onun şifresini çözmeye çalışmaya başlar.
Oysa bazen birinin söylediği şeyi
yalnızca söylediği için kabul edebilmek isteriz. Her davranışın arkasında başka
bir anlam aramadan, her cümleyi analiz etmeden, yalnızca güvenerek.
Kate ve Hal'in ilişkisinde en çok
bunun eksikliğini hissediyorum. Birbirlerinin zekâsına sonsuz güven duyuyorlar
ama birbirlerinin niyetlerine aynı rahatlıkla güvenemiyorlar.
Belki de güvenin en zor tarafı
bu. Karşımızdaki insanın ne yapacağını bilmek değil, bilmediğimizde de bizi yok
saymayacağına inanabilmek.
Birbirinden vazgeçememek her
zaman aşk mıdır?
Kate ve Hal'le ilgili en çok
düşündüğüm meselelerden biri de bu.
Birbirlerine kızıyorlar,
birbirlerini hayal kırıklığına uğratıyorlar, bazen aynı odada bulunmaya bile
tahammül edemeyecek hâle geliyorlar. Kate başkalarından hoşlanıyor ve hatta
birlikte oluyor. Ama günün sonunda kimse bir yere gitmiyor, yine aynı yerde buluşuyorlar…
Bunun yalnızca aşkla
açıklanabileceğinden emin değilim.
Çünkü uzun yıllar birlikte olan
insanlar yalnızca birbirlerine değil, birlikte kurdukları hayata da
bağlanıyorlar. Birbirlerinin espri anlayışına, düşünme biçimine,
alışkanlıklarına, hatta sinir bozucu özelliklerine bile alışıyorlar. Ortak bir
dil geliştiriyorlar. Başkalarının anlamayacağı bakışlar, göndermeler, cümleler
biriktiriyorlar.
Bir noktadan sonra karşınızdaki
insan yalnızca sevdiğiniz kişi olmaktan çıkıyor. Sizi en iyi tanıyan,
geçmişinizin önemli bir bölümüne tanıklık etmiş, bugünkü hâlinizin oluşmasında
payı olan birine dönüşüyor.
Hal ve Kate'de bunun çok güçlü
olduğunu düşünüyorum.
Onların ilişkisi romantik bir
ilişkiden ziyade zihinsel bir ortaklık. Birbirlerinin zekâsından besleniyorlar.
Bazen birbirlerini daha iyi düşünmeye, daha cesur davranmaya, daha ileri
gitmeye zorluyorlar. Ama aynı özellikleri birbirlerini tüketmelerine de neden
oluyor.
Biriyle bu kadar güçlü bir zihinsel bağ kurduktan sonra başka bir ilişkide ne ararsınız? Huzuru mu? Daha az çatışmayı mı? Yoksa sizi bu kadar iyi anlayan ama bir o kadar da zorlayan birini yeniden bulabilmeyi mi?
Kate'in başka bir ilişki ihtimali
de bu yüzden düşündürücü. Hal'den uzaklaşmak, onun müdahalelerinden kurtulmak
anlamına gelebilir. Peki Hal'in kendisini herkesten farklı anlayan tarafını da
geride bırakmaya hazır mı?
Belki de bazen bir insandan
vazgeçmek istemememizin nedeni, o insanla birlikteyken kim olduğumuzdan da
vazgeçmek istemememizdir.
Kazananı olmayan bir savaş
Kate ve Hal'i izlerken zaman
zaman ikisine birden kızıyorum. Çünkü ikisi de son derece zeki olmalarına
rağmen bazen çok basit bir şeyi gözden kaçırıyorlar: Her tartışmanın bir
kazananı olmak zorunda değil.
Ama onlar için geri adım atmak
çoğu zaman bir tür yenilgi gibi görünüyor. Sanırım bir yerde de mesleki
deformasyon. :)
Birinin bir şeyi kabul etmesi,
diğerinin haklı çıkması, bir hamlenin karşılıksız bırakılmaması gerekiyor
sanki.
Oysa sürekli haklı olmaya
çalışmakla mutlu olmaya çalışmak bazen birbirinden çok farklı şeyler. – Sürekli
haklı olmak çok sıkıcı ve yorucu değil mi sizce de? –
Bir tartışmayı kazanabilirsiniz.
Karşınızdaki insanın bütün çelişkilerini ortaya koyabilir, yanlışlarını yüzüne
vurabilir, en sonunda ona haklı olduğunuzu kabul ettirebilirsiniz.
Peki sonra?
O tartışmadan kazanan olarak
çıkmış olabilirsiniz ama ilişkiniz de kazanmış olur mu? Hiçbir duygunun uzun
sürmediğine inanan bir insan olarak, bu tarz mücadeleler bana biraz gereksiz
geliyor.
Kate ile Hal'in hikâyesinin beni
en çok düşündüren tarafı, birbirlerini hem güçlendirmeleri hem de
zayıflatmaları. Birbirlerinin en büyük destekçisi ve en büyük engeli
olabiliyorlar. Bütün bunlara rağmen aralarındaki çekim, hayranlık ve bağlılık
ortadan kalkmıyor.
Belki de aşkın en karmaşık
hâllerinden biri bu: Birbirini çok sevmek ama birbirine iyi gelmenin yolunu bir
türlü bulamamak.
The Diplomat, yer yer
kendini fazlasıyla hissettiren Amerikan propagandası, diplomasinin incelikleri,
siyasi entrikaları ve uluslararası güç mücadeleleriyle zaten üzerine
konuşulacak pek çok şey sunuyor. Ama bütün bunların yanında beni insan
ilişkileri üzerine de düşünmeye itti. Zekânın her zaman anlayışı beraberinde
getirmediğini, birini çok iyi tanımanın mutlaka ona güvenmek anlamına
gelmediğini, güçlü karakterlerin bir arada olmasının ne kadar heyecan verici
ama bir o kadar da yorucu olabileceğini...
Kate ve Hal için aşk mı, güç mücadelesi mi sorusunun bir cevabı var mı, emin değilim. Belki de mesele, ikisinin nerede başlayıp nerede bittiğini artık kendilerinin bile ayırt edememesidir. Ne de olsa insan, karşısındakinin bütün hamlelerini hesaplamaya çalışırken kendi ne hissettiğini gözden kaçırabiliyor...
P.S.🎶🎵Bu yazı aslında bu şarkı eşliğinde okunmalıydı. :)




Yorumlar
Yorum Gönder
Güzel yorumunuz için şimdiden teşekkürler. :)
(Adsız yorum bırakmamanız dileğiyle..)